2. Prinses Irenetunnel

Afb. 1: Legale graffitikunst op de zuidelijke muur van de Prinses Irenetunnel. (Foto 22-10-2010)

2.1 Toelichting Prinses Irenetunnel

De Prinses Irenetunnel gelegen in het midden van Delft, is een belangrijk verkeersknooppunt die de wijken Delft Zuid verbind met de oude binnenstad. De Prinses Irenetunnel waarvan de bouw is gestart op 5 augustus 1955, de verjaardag van prinses Irene, was nodig omdat de oude spoorwegovergang tegenover de Binnenwatersloot door de toename van het verkeer niet meer toereikend was. In 1953 sloten de Delftse gemeente en de Nederlandse Spoorwegen daarom een compromis, voor het bouwen van enkele ongelijkvloerse kruisingen, de Prinses Irenetunnel was er daar één van. De opening van de Prinses Irenetunnel was in 1960, en werd verricht door de toenmalige burgemeester van Delft, D. de Loor met zijn echtgenote en de commissaris van de koningin in Zuid-Holland J. Klaassesz. Sinds jaar en dag wordt de Irenetunnel ook gebruikt voor het zetten van graffiti (Afb. 1) door zogenaamde graffitikunstenaars. De Irenetunnel is de grootste legale graffitiplek die te vinden is in Nederland. De graffitikunstenaars ook wel artiesten genoemd, kunnen hier dus legaal zonder dat ze worden weggestuurd door de politie hun kunstwerken (pieces) maken, en tonen aan de willekeurige voorbijganger. Met de komst van de treintunnel, en het slopen van de Prinses Irenetunnel wat daarop volgt, komt hier helaas dus een einde aan, de graffitikunstenaars zullen op zoek moeten gaan naar een andere alternatieve graffitiplek. De Prinses Irenetunnel zal stukje voor stukje worden gesloopt, en over een aantal jaren zijn verdwenen uit het Delftse straatbeeld. Tegen de tijd dat het zover is kunnen we alleen nog zeggen: "De Prinses Irenetunnel was een uniek stukje Delft".

Afb. 2: Verwijderen lichtarmaturen Prinses Irenetunnel. (Foto 15-04-2011)

2.2 Voorbereidende Werkzaamheden

De Prinses Irenetunnel ligt in zijn geheel bovenop de te bouwen spoortunnel. Omdat het verkeer zowel boven, als onder de tunnel doorgang moest blijven vinden tijdens de bouw, wordt de spoortunnel op dit stuk in fases gebouwd. De eerste fase is het afsluiten van de twee meest noordelijke tunnelbuizen van de Irenetunnel. Het autoverkeer zal tijdens de afsluiting van de noordelijke tunnelbuis tijdelijk gebruik moeten maken van de zuidbuis, wat ook geld voor het fiets, -en voetgangersverkeer. Nadat de oostelijke spoortunnelbuis is gebouwd, wordt het verkeer weer teruggezet naar de noordbuis, -en kan de bouw van de westelijke spoortunnelbuis gaan beginnen. Niet eerder dan dat de eerste treinen gebruik maken van de spoortunnel, zal de Prinses Irenetunnel in zijn geheel worden gesloopt. Op 15 april 2011 wordt er in de inmiddels afgesloten noordbuizen van de Irenetunnel begonnen met het verwijderen van de lichtarmaturen (Afb. 2), en andere elektrische voorzieningen. Enkele dagen later op 18 april 2011 wordt er ook een begin gemaakt met het verwijderen van het asfalt, -en de houten schutting die als afscheiding diende tussen het Spoorbaanpad, -en de tuinen aan de Van Leeuwenhoeksingel. Nadat al deze voorbereidende werkzaamheden zijn afgerond, kan er worden begonnen met het slopen van de meest noordelijke tunnelbuis, het stuk waar als eerste zal worden begonnen met de bouw van de oostelijke tunnelbuis. De volgende dag begint, nadat het asfalt is verwijderd, sloopbedrijf Vlasman uit Alphen aan den Rijn met het verwijderen van de betonnen vloer, -en de scheidingswanden van de Prinses Irenetunnel.

Afb. 3: Intrillen damwanden oostelijke treintunnelbuis Prinses Irenetunnel. (Foto 27-04-2011)

2.3.1 Bouwkuip Prinses Irenetunnel fase 1: intrillen damwanden oostelijke tunnelbuis

Op 27 april 2011 is het verwijderen van de betonnen vloer, -en scheidingswanden van de twee meest noordelijke tunnelbuizen van de Prinses Irenetunnel voltooid, waarna er op dezelfde dag nog wordt begonnen met het intrillen van de damwanden (Afb. 3), voor de oostelijke treintunnelbuis. Een 'damwand' bestaat uit een verticaal in de grond geplaatste wand. De wand bestaat uit losse elementen (planken of panelen) die door middel van een gronddichte en in sommige gevallen ook waterdichte 'messing-en-groefverbinding' (genoemd 'slot' bij stalen damwanden) met elkaar zijn verbonden. Het intrillen van de damwanden bij de Prinses Irenetunnel moet gebeuren met de grootste voorzichtigheid, omdat er op deze plek (meer dan op andere plekken binnen de spoorzone) veel staal, -en fundamenten in de grond kunnen zitten, die gebruikt zijn bij de bouw van de Prinses Irenetunnel. Mocht men onverhoopt tijdens het trillen toch op een obstakel stoten, dan kan de damwand uit elkaar lopen en gaan lekken.

Door de grote lekkages die er hierdoor kunnen ontstaan, spoelt er veel zand weg wat verzakking tot gevolg kan hebben. Gelukkig was dat tijdens het intrillen van deze damwanden niet het geval, later bij het intrillen van de twee zuidelijke tunnelbuizen gedaan in juli 2012 was dit wel zo, hier ontstonden de nodige problemen door niet verwijderde fundamenten in de ondergrond. Het intrillen van de damwanden aan de noordelijke kant is enkele dagen later al voltooid, waarna het materieel wordt verplaatst en er verder wordt gegaan op het terrein naast de Prinses Irenetunnel achter het oude bedieningsgebouw. Tegelijkertijd wordt er ook een begin gemaakt met de sloop van het eerste gedeelte van de Prinses Irenetunnel, het gedeelte boven de rij, -en trambaan, -en de meest noordelijke scheidingswand.

Afb. 4: Slopen dak, -en scheidingswanden noordkant Prinses Irenetunnel. (Foto 18-05-2011)

2.3.2 Bouwkuip Prinses Irenetunnel fase 1: sloop dak, -en scheidingswanden noordkant